Ustavno određenje i realni odnosi između organa uprave i samouprave u prvoj deceniji Kraljevine SHS

Sažetak

Abstrakt: Samoupravno uređenje jedne države, tekovina je modernog ustrojstva evropskih država, koje se i “rodilo” u krilu modernog parlamentarizma. U ustavnom razvoju evropskih država, tekovine teritorijalne samouprave pokazale su se kao dobra pravna podloga za ostvarivanje kasnije ideje “Evrope regija”. Gledano iz tog ugla, komplimenti koji su se u toku donošenja Vidovdanskog ustava, a i kasnije pripisivali čitavom tom ustavno-pravnom konceptu mogli bi se smatrati opravdanim. Ali ako je samouprava sama po sebi nešto što je suprotno državnoj birokratiji, ona se i kao ustavna kategorija morala “sudariti” sa unitarnim i centralističkim konceptom Vidovdanskog ustava kao cjeline. Zato se i našla u paradoksalnom položaju prema organima državne uprave koji su bili podčinjeni centru. U ovom prilogu šire su obrazloženi uzroci i posljedice tih paradoksa koje ne treba tražiti samo u slovu ustava i zakona, već u nepovoljnom ambijentu za njihovo oživotvorenje (društvenom, ekonomskom, političkom). Ključne riječi: Kraljevina Srba, Hrvata i Slovenaca, Vidovdanski ustav, Uredba o podjeli zemlje na oblasti, Zakon o opštoj upravi, Zakon o oblasnoj i sreskoj samoupravi, oblasna skupština,srez, Bosna i Hercegovina.