Historijski izvori i istraživanja muzičkih instrumenata u Bosni i Hercegovini

Sažetak

Proučavanje porijekla i upotrebe muzičkih instrumenata u Bosni i Hercegovini zasnovano je na različitim izvorima – od historijskih pisanih dokumenata i muzejskih zbirki do etnomuzikoloških opisa, te audio, foto i video snimaka tradicionalnih narodnih instrumenata, od kojih su neki i danas u upotrebi. Prvi pouzdani tragovi o postojanju muzičkih instrumenata u Bosni i Hercegovini datiraju još iz prethistorijskog perioda. Najstariji materijalni dokaz je koštana cjevčica za koju se može pretpostaviti da predstavlja primitivni oblik zviždaljke. Pronađena je u nalazištu Crvena Stijena kod Trebinja, nedaleko od bosanko-crnogorske granice i smatra se da potiče od prije 25.000 godina, odnosno iz paleolita (Imamović 1998:14). Iz istog perioda potiče i koštana cjevčica, pronađena u nekropoli kod Sanskog Mosta. Na arheološkom nalazištu Ripač kod Bihaća, koje potiče iz kasnobrončanog doba, pronađen je zanimljiv glineni rubno puhani rog bez usnika, oblikovan poput konjske glave. Kao jedna vrsta aerofonog instrumenta može se tretirati i glinena posudica za puhanje bez piska koja potiče iz brončanog doba (ZMS, bez inv. broja).